De commercialisering van het Leven

Hervé Juvin (2021)

Een Nederlands bedrijf, Rijk Zwaan, heeft de resistentie van een sla tegen “Navanovia”-bladluizen waargenomen en octrooi aangevraagd op deze opmerkelijke eigenschap van sla (octrooi EP921/720). Na deze octrooiaanvraag werden verschillende Franse bedrijven die deze sla, waarvan zij de kwaliteiten waardeerden, al lang produceerden, waaronder het bedrijf Gauthier, gedwongen royalty’s te betalen aan het Nederlandse bedrijf, hoewel zij de sla ontwikkelden op basis van hun eigen plantenselecties … (zie blz. 43-44 van het verslag van de Hoge Raad voor biotechnologie, de HCB, 4 april 2013, mede-auteur van de heren Gracien en Kastler, van de Confédération Paysanne)

Eigendomsrechten op diersoorten

Het voorbeeld illustreert de aanzienlijke kwestie van eigendomsrechten op dier- en plantensoorten, en meer in het bijzonder de octrooieerbaarheid van levende materie. Onder welke voorwaarden kan een vennootschap een eigendomsrecht verwerven op een levend organisme, op het geheel of een deel van dit organisme of op dit of dat opmerkelijke kenmerk ervan? Het Franse antwoord lag in het kwekersrechtcertificaat (COB), dat agro-voedingsbedrijven in staat stelde rechten te doen gelden op plantenrassen die zij door eigen selectie hadden verkregen. Dit certificaat werd bekritiseerd door verenigingen voor de bescherming van de biodiversiteit, alsmede door de voorstanders van zeldzame plaatselijke variëteiten en de verdedigers van de vrijheid van uitwisseling en handel in zogenaamd “boerenzaad”.

Nu is het debat heel anders. Na een beslissing van de kamer van beroep van 25 maart 2021 heeft het Europees Octrooibureau (EOB), na een eerste beslissing in maart 2015, inderdaad verschillende octrooien voor niet-genetisch gemodificeerde groenten, in dit geval een tomaat en een broccoli, verleend aan multinationals die hadden gevraagd om van dit eigendomsrecht te mogen profiteren. Het principe van het octrooi is eenvoudig: in het geval van “broccoli tegen kanker” heeft de eerste onderneming die de kenmerken van broccoli beschrijft die er een voedingsmiddel van maken met bepaalde bestanddelen die nuttig zijn in de strijd tegen kanker, en die het octrooi registreert, voortaan het recht om een royalty te heffen aan al diegenen die na hem deze plant met dit geoctrooieerde kenmerk zouden exploiteren.

Het leven patenteren

Juristen zullen de verschuiving opmerken die de Amerikaanse wetgevers meer dan twintig jaar geleden voor het eerst hebben gemaakt, toen zij het mogelijk maakten octrooien aan te vragen niet op een uitvinding – de transformatie, de toevoeging van een nieuw element, zoals bijvoorbeeld het geval is bij GGO’s of de schepping van hybriden – maar op een ontdekking – de beschrijving van een eigenschap die nog niet eerder was geanalyseerd. Het is niet verwonderlijk dat de Amerikaanse “biotech”-bedrijven, of de Duitse reuzen BASF en Bayer, en niet te vergeten het Franse Limagrain en enkele andere, fortuinen verdienen; zij eigenen zich schaamteloos en onbeperkt de eigenschappen van levende organismen toe!

Meer dan duizend aanvragen voor octrooien op levende organismen zijn hangende in een Europese Unie waar noch het Parlement noch de Commissie de conclusies van het EOB aanvaardt. Gelukkig. Want wat op het spel staat, is toe te staan dat particuliere bedrijven de eigendommen van levende organismen in handen krijgen – het leven als kapitaal te behandelen; een nieuwe sprong voorwaarts te maken in de onteigening van de mens, die verstoken blijft van de gratis diensten van de natuur en gedwongen wordt voor alles te betalen. Het principe eist zijn tol in Latijns-Amerika en Afrika. Veel inheemse gemeenschappen is het verboden hun traditionele geneeskrachtige planten te verbouwen, te oogsten en te gebruiken zonder tol te betalen aan de nieuwe kolonisten die ze hebben ontdekt, geobserveerd, naar het laboratorium gestuurd, het actieve bestanddeel geïsoleerd en als hun eigendom geregistreerd!

Het einde van de biodiversiteit en de monetarizering van de natuur

De eerste is een steile daling van de biodiversiteit. Zodra een industrieel zich een planten- of dierenras heeft toegeëigend, bestaat de logica van het bedrijfsleven erin onder verschillende voorwendselen variëteiten waarvan het octrooi is verlopen, van de markt uit te sluiten. Het verdringingseffect is in volle hevigheid aanwezig en gaat zelfs zover dat de teelt of reproductie van niet meer geoctrooieerde soorten, rassen en variëteiten wordt verboden. Alleen de meest rendabele soorten zijn in de catalogus opgenomen, mogen worden vermeerderd en zijn door de agrovoedingsindustrie onder haar eigendom en controle ontwikkeld. De wereldkippenfokkerij concentreert zich op drie rassen, waar er in het wild bijna honderd bestaan!

De tweede is een steeds strakkere en meer winstgevende controle op de vrije diensten van de natuur. De verplichting om de variëteiten die kunnen worden geteeld en in de handel gebracht, in te schrijven in de catalogus van het Ministerie van Landbouw, vormde reeds een vorm van voogdij over levende organismen, en een machine om te standaardiseren, te elimineren en te reduceren. De octrooieerbaarheid van het leven markeert een nieuwe etappe in de privatisering van het leven en in een mechanisme van toe-eigening dat zich uitstrekt van planten tot dieren en weldra tot de mens – het COVID19-voorval geeft een voorproefje van wat de sanitaire eugenetica weldra zal opleveren voor de menselijke voortplanting – de productie van conforme kinderen, beter gezegd.

De derde is economisch. Het kapitalisme slaat zijn klauwen uit en niets mag daaraan ontsnappen – niets mag ontsnappen aan de uitkering van dividenden aan de aandeelhouders. En de technische duizeligheid neemt toe, waardoor bijvoorbeeld de Bill and Melinda Gates Foundation de transformatie van een tabaksplant kan vieren om 30% meer koolstof op te vangen, door geen zuurstof meer op te vangen, onder het mechanische voorwendsel van een betere koolstofopvang, ook al speelt de opvang van deze zuurstof een belangrijke rol bij de productie van moleculen die schimmels en bodemmicro-organismen voeden die de tabaksplant helpen om sterker te worden. Als gevolg van deze transformatie, en zonder zuurstof, zal het ongedierte zijn predatie op de tabaksplant gewoon opvoeren!

De uittreding uit de natuur houdt een dubbele beweging in: enerzijds de verkunstmatiging van ecosystemen en levende organismen, en anderzijds de verdrijving van de inheemse bevolking van haar grondgebied en van de vrije diensten van de natuur waarvan zij tot nu toe heeft geprofiteerd.

Met de octrooiering van het leven en de uitbreiding van de tol- en pacht-economie gaat de grote verdrijving door. Volgens de klassieke doctrine, die met name door Jean Tirole is bevestigd, kan alleen de markt een prijs geven aan functies en dingen, en is het door het octrooi dat het onderzoek kan bloeien.

Een vreemde theorie over de commons zonder de gemeenschappen, grenzen en afscheidingen die hen beschermen tegen nomaden en buitenlandse plunderaars, een theorie die onverschillig staat tegenover het werk van Elinor Ostrom, een andere Nobelprijswinnaar in de economie, een theorie die wordt tegengesproken door vele auteurs, zoals Benjamin Coriat (“The commons, the climate and the market”, Les liens qui libèrent, 2021)), deze benadering spreekt industriëlen aan, en vooral financiers; Het gaat over tot de grote liquidatie waartoe het financieel kapitalisme oproept, dat stelt dat niets waarde heeft tenzij het een prijs heeft (Ludwig von Mises) – een interessante uitspraak, op een moment dat de confrontatie tussen Polen en de Europese Unie zich precies afspeelt op het front van “waarden versus subsidies”!

Vervuiling in november 2021 in India

Het bewijst het gelijk van Karl Marx en vele anderen, die voorspelden dat het kapitalisme erin zou slagen ons te laten betalen voor elke ademtocht in de lucht, elk grassprietje, elk atoom op aarde; hier zijn we dan, want het financiële systeem is totalitair. Zij kent alleen prijzen om samenlevingen te leiden, en wil een einde maken aan de politiek, aan de naties en aan de vrijheden die de gratiën van de natuur hebben verschaft. En nu al is de koolstofbelasting een belasting op de lucht, die in de plaats wil komen van elk beleid om de beperkte behoefte aan energie te verminderen. En nu al verhogen de plaatselijke autoriteiten de prijs van het water meer dan zij zich inspannen om het te redden. En nu al explodeert de prijs van de gezondheidszorg (met COVID19) als gevolg van de voortdurende verarming van de ziekenhuizen en de verstikking van de liberale geneeskunde door de boekhoudkundige logica van verlaging van de gezondheidsuitgaven. En nu al is de explosie van de gedwongen uitgaven op het huishoudbudget een belasting op het leven – octrooien op het leven markeren een nieuwe fase in het opzetten van tolheffingen voor de toegang tot de gratis diensten van de natuur, voordat elke geboorte aanleiding geeft tot het betalen van royalties aan de bedrijven die de biologische en psychische kwaliteit van het ongeboren kind zullen hebben verzekerd!

Een octrooi, en dus een eigendomsrecht, baseren op de loutere beschrijving van wat al bestaat, is een juridische staatsgreep. Het is ook een economische revolutie. Frankrijk zal er niet aan ontkomen. De lezer mag gerust zijn: de Hoge Raad voor biotechnologie is opgeheven, hoewel alle belanghebbenden, deskundigen, ambtenaren, verkozenen, vakbonden en verenigingen erbij betrokken waren. Het samenbrengen van wetenschappelijke en praktijkanalyses was innovatief en heeft de belangstelling gewekt in andere landen van de Europese Unie. Om het te laten werken was er echter een politieke macht nodig die structuren wilde die zich bezighielden met problemen die verontrustend waren, een overheid die elke toe-eigening door een of andere speler verhinderde, en die niet in handen was van industriële en financiële belangen. Met de afschaffing van de HCB wordt een duidelijk signaal gegeven: de natuur en de mensheid verliezen hun rechten wanneer de industrie haar eigen rechten uitbreidt.

Vertaling: elementen

Oorspronkelijke tekst: https://hervejuvin.com/peage-vie/



Categorieën:Economie, Filosofie, Metapolitiek

Tags: , , , , , , , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s