Pact tussen Frankrijk en Griekenland

Lorenzo Vita (2021)

Het akkoord tussen Frankrijk en Griekenland komt er na weken van onderhandelingen en maanden van toenaderingen. De overeenkomst werd krachtig gesteund door de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis en de Franse president Emmanuel Macron, om verschillende maar convergerende redenen. Athene wilde Turkije laten zien dat het een sterke bondgenoot achter zich had, die bereid was het land te verdedigen in geval van ernstige “inmenging” van Ankara in de Egeïsche Zee en het oostelijk Middellandse-Zeegebied. Parijs van zijn kant moest een deal sluiten om het verlies van het onderzeeërcontract met Australië, dat door Aukus was weggevaagd, te verdoezelen (zij het niet op dezelfde manier). En wel door drie fregatten in handen te geven van de Griekse marine, die al enige tijd op haar boodschappenlijstje had staan dat zij haar vloot wilde versterken, zoals zij al eerder had gedaan met de Rafale gevechtsvliegtuigen (ook van Franse makelij) in de lucht. Er zij aan herinnerd dat dit alles zelfs de analyses ondermijnt die het Italiaanse voorstel als het beste aangaven. Zoals de RID opmerkt, kan dit ook een teken zijn van de politieke druk die Parijs heeft uitgeoefend na de mislukking van het Australische contract voor onderzeeërs. Maar het toont ook aan hoe moeilijk het is de wrijvingen tussen Frankrijk en de VS te beoordelen wanneer men zich te gemakkelijk in hun diatribes hoopt te voegen.

De Franse schatkist krijgt bijna drie miljard euro, wat zeker geen kwaad kan na het einde van het “contract van de eeuw” van de Naval Group met de marine van Canberra. Maar wat ook belangrijk is, is het politieke signaal van een synergie, die met Griekenland, die wordt geconcretiseerd in iets wat sterk lijkt op een strategische alliantie parallel aan de organisaties waartoe beide landen behoren, namelijk de NAVO en de Europese Unie.

Volgens de in Parijs bereikte overeenkomst zijn er twee elementen waarmee rekening moet worden gehouden. De eerste is van technische aard: de levering van drie fregatten van de FTI-klasse (Belharra is de naam die wordt gegeven aan eenheden die aan het buitenland zijn verkocht) en de optie voor een vierde. De fregatten zullen ook compatibel zijn om precies te werken met de Rafale die door Frankrijk wordt verkocht in het kader van een overeenkomst die in de voorbije maanden door de twee regeringen is ondertekend en die onlangs met nieuwe leveringen is uitgebreid.

De schepen zullen ook worden uitgerust met Franse luchtafweer- en onderzeebootbestrijdingssystemen (de schepen zullen aan de andere kant van de Alpen worden gebouwd), en de Goodwin-korvetten kunnen binnenkort worden toegevoegd. Dit contract is dus niet alleen uit economisch oogpunt belangrijk, maar ook uit operationeel oogpunt : de Griekse defensiemacht zal perfect verenigbaar zijn met de Franse defensiemacht bij de luchtvaartactiviteiten van de komende jaren.

Het tweede element, afgezien van het technische, is uiteraard het strategische. Want naast de versterking van de Griekse vloot is een clausule inzake wederzijdse hulp opgenomen die onvermijdelijk gericht is op de bescherming van Griekenland. In de overeenkomst – dit is wat regeringsbronnen meldden bij Το Βήμα en het agentschap Mpa – staat een garantie van interventie in geval van aanvallen door derde landen, zelfs als deze deel uitmaken van allianties waarbij Athene en Parijs betrokken zijn. Een manier om niet “Turkije” te zeggen, dat in dit stadium de echte tegenstander wordt van een Frans-Griekse alliantie die het oostelijke Middellandse-Zeegebied wil raken, en dat ook zal doen. Deze wederzijdse defensie wordt aangevuld met een reeks bilaterale initiatieven ter bevordering van een volledige synergie tussen de twee regeringen in het oostelijke Middellandse-Zeegebied, op het gebied van de maritieme veiligheid en in de sectoren van de gemeenschappelijke Europese defensie.

Hoewel deze stap voor Griekenland van essentieel belang is als controle op de Turkse ambities en als signaal aan andere mediterrane actoren, is hij vooral van belang voor de Franse strategie. Macrons uittreding uit dit akkoord heeft een dubbel doel: enerzijds de schatkist van de Naval Group opfrissen na de Australische “klap”, en anderzijds zich opwerpen als de bestuurder van deze Europese strategische autonomie die, vertaald in veel pragmatischere termen, voor Frankrijk slechts de concretisering betekent van zijn wens om bepaalde sectoren van de defensie van het oude continent te leiden.

Afgezien van zijn europeïstische ambities heeft het Elysée nooit onder stoelen of banken gestoken dat het de EU als een machtsmultiplicator beschouwt. En het is duidelijk dat dit alles, indien het in synergie met de NAVO gebeurt, in plaats van de strategische autonomie van Europa te versterken, vooral zal dienen ter versterking van het kader van de Franse bondgenootschappen in het oostelijk Middellandse-Zeegebied en het Midden-Oosten, dat zich uitstrekt van Griekenland tot Cyprus en van Egypte tot de Verenigde Arabische Emiraten. Een as die zich op Libië richt, maar ook naar de Sahel en de gasvelden van het oostelijk Middellandse-Zeegebied kijkt. Dit blok, dat noodzakelijkerwijs anti-Turks is geworden door de gelijktijdige aanwezigheid van Ankara’s strategische tegenstanders, is dus bedoeld om de belangen van elke partij te beschermen, maar vooral om te laten zien dat Frankrijk in staat is een beschermend scherm op te bouwen in het Middellandse-Zeegebied, zowel voor zijn eigen belangen als voor zijn diplomatie. Daar, in de Levant, is er al een soort Parijse “invloedszone”.

Voorlopig hebben de Verenigde Staten hun akkoord gegeven. En dit is op zichzelf al een teken dat Frankrijk en Griekenland, in plaats van Europa autonoom te maken ten opzichte van het Atlantisch Bondgenootschap, eenvoudigweg een systeem van wederzijdse hulp voor ogen hebben dat vanuit een bilateraal perspectief is opgezet en dat goed is ingebed in de NAVO. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken wees er volgens de Griekse krant Kathimerini op dat Washington al lang een samenwerkingsovereenkomst met Athene heeft, die in 2019 zal worden geactualiseerd, en dat er “aanzienlijke vooruitgang” is geboekt met de actualisering ervan.

Emmanuel Macron, zo schrijft La Tribune, zei bij de ondertekening van het akkoord dat het “volkomen coherent is en volledig in overeenstemming met onze verbintenissen ten aanzien van de EU en de NAVO, waardoor de bescherming van onze grondgebieden doeltreffender wordt en wij doeltreffender en gecoördineerder kunnen optreden”. En de Griekse militaire uitgaven, die ver boven het EU-gemiddelde liggen, zijn reeds op prijs gesteld door Washington, dat niet alleen het vereiste financieringsniveau heeft bereikt, maar ook garanties heeft gekregen over het gebruik van de bases.

Vertaling: elementen

Oorspronkelijke tekst: Le pacte entre la France et la Grèce: l’Aukus de Macron en Méditerranée : Euro-Synergies (hautetfort.com) en https://it.insideover.com/difesa/il-patto-tra-francia-e-grecia-la-aukus-di-macron-nel-mediterraneo.html



Categorieën:Europese Unie, Geopolitiek

Tags: , , , , ,