NATO, de militaire alliantie die een religie werd

(2021)

Een interessant artikel van Jon Schwarz in The Intercept schetst de geschiedenis van de NAVO en overdenkt haar relevantie vandaag. Hij herinnert eraan dat de NAVO is ontstaan in een noodsituatie na de Tweede Wereldoorlog in 1949, in een tijd waarin Europa was verwoest en “de macht van de Verenigde Staten zo overweldigend was dat zij haar bondgenoten eenvoudigweg de wet kon voorschrijven. De gesprekspartners in Washington waren zo machteloos dat de alliantie “vijftien dagen lang in het geheim in het Pentagon” werd besproken. Vandaar de leidende rol van de VS, waaraan de bondgenoten de facto verbonden zijn. Natuurlijk bestond het risico dat de Sovjet-Unie en het communisme zich naar het Oude Continent zouden uitbreiden, vooral vanwege de kracht van de communistische partijen in het Westen. Maar Schwarz herinnert zich dat de Russische slachtoffers van de oorlog 27 miljoen bedroegen, oftewel één op de zes Russen. Een bloedtol waarvoor “zelfs Stalin het moeilijk zou hebben gevonden zijn eigen land te motiveren om onmiddellijk aan een ander soortgelijk avontuur te beginnen”.

De NAVO, het Warschaupact en de Koude Oorlog

Bovendien zien NAVO-aanhangers het bondgenootschap als een onmisbaar antwoord op de door Rusland opgelegde Koude Oorlog. Maar de geschiedenis leert ons anders, want zes jaar later werd het Warschaupact geboren. Een nauwkeuriger lezing van de geschiedenis wijst er dus op dat de vorming van de NAVO heeft bijgedragen tot de intensivering en institutionalisering van de Koude Oorlog, in plaats van deze te beteugelen.

Het Warschaupact weerspiegelt het antagonistische model van de NAVO, met als enige verschil het nummer van het artikel dat de aangesloten landen tot wederzijdse verdediging verplicht: niet artikel 5, maar artikel 4.

Het verklaarde doel van de NAVO was zich te verdedigen tegen de dreiging van de Sovjet-Unie en het communisme in het algemeen, met inbegrip van de communistische partijen in het Westen, die het militaire lichaam moest beletten aan de macht te komen, door “vertrouwen en energie” te geven aan de democratische krachten, met declinaties die nog moeten worden ontdekt in de duistere kronkels van de geschiedenis van Italië (strategie van de spanning, enz.) en die van andere landen.

Maar de impliciete doelstelling van de NAVO, en van het Pact, was om van de aangesloten landen satellieten te maken van hun respectieve overheersers, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Anderzijds is, sinds de dagen van de Delio-Atlantische Liga, “het verlenen van bescherming het essentiële middel waarmee machtige landen minder machtige landen aan zich binden”. Met andere woorden, het ging om het structureren en garanderen van de onherroepelijkheid van de “invloedssfeer” van de twee mogendheden.

De NAVO stopt niet, hij verandert

Toen de Sovjet-Unie eenmaal was ontbonden, verdween de vijand die de NAVO noodzakelijk maakte en had zij moeten ontbinden. In plaats daarvan veranderden haar doelstellingen, waardoor zij onontbeerlijk werd om het hoofd te bieden aan nieuwe bedreigingen, die zeker hadden kunnen worden aangepakt met andere middelen die, met behoud van de convergentie van de velen, minder belastend zouden zijn geweest voor de ondergeschikte staten.

“De tijd heeft de meest uitgesproken critici van de NAVO gelijk gegeven, die beweren dat zij in de eerste plaats een agressief instrument van de Amerikaanse macht is. De nieuwe doctrine heeft de NAVO in feite in staat gesteld oorlogen te voeren van een andere aard dan die welke haar oorspronkelijke initiatiefnemers voor ogen stonden: niet langer de verdediging van een lidstaat, maar agressie-oorlogen, op verschillende manieren gelegitimeerd onder auspiciën van de VN, zoals de oorlog in het voormalige Joegoslavië en in Libië.

De ondergeschiktheid van de NAVO aan de doctrine van de eindeloze oorlogen heeft dus nieuwe kritiek in de wereld opgeleverd, terwijl andere kritiek het gevolg is van minder conflictueuze maar niet minder destabiliserende gebeurtenissen, zoals de uitbreiding van het militaire bondgenootschap in Oost-Europa.

Uitbreiding in Oost-Europa

Een uitbreiding die het met de voormalige vijand gesloten pact verbrak, zoals The Intercept opmerkt, en herinnert aan de plechtige belofte van James Baker, de minister van Buitenlandse Zaken van George H. W. Bush, aan Gorbatsjov, die hem vrede had beloofd. Bush had deze belofte in feite gedaan aan Gorbatsjov, die had gevraagd om uitbreiding van de NAVO in de voormalige Sovjetruimte te voorkomen, hetgeen Moskou als een existentiële bedreiging zou hebben opgevat.

James Baker verzekerde zijn gesprekspartner “niet eenmaal maar driemaal dat dit niet zou gebeuren”. Geen centimeter van de huidige militaire jurisdictie van de NAVO zal zich naar het oosten uitstrekken,” beloofde hij. Sindsdien is bijna geheel Oost-Europa in de Alliantie opgenomen.

“Rusland,” merkt The Intercept op, “heeft dergelijke gebeurtenissen begroet met hetzelfde enthousiasme dat de Verenigde Staten zouden hebben als Mexico, Canada en een nieuw onafhankelijk Texas zich zouden aansluiten bij een door Rusland geleide militaire alliantie.”…..

Vandaag “kijkt de NAVO verder vooruit, haar horizon is de hele planeet”, zozeer zelfs dat zij China, dat aan de kusten van de Stille Oceaan ligt, in het vizier heeft genomen. En zoals in het verleden zal zij andere landen ertoe aanzetten zich aan te sluiten door hen op verschillende manieren te overtuigen. En “net zoals de NAVO toen de Koude Oorlog hielp creëren, creëert zij er nu weer één”.

De NAVO-religie

De slotopmerking van Schwarz is zeer pertinent: “Tragisch genoeg is er noch in de VS, noch in Europa een debat hierover. Zoals Biden zei, het kleine aantal elites dat bij deze debatten betrokken is, beschouwt de NAVO als een ‘heilig’ orgaan.”

“Toen hij pleitte voor de oprichting van de NAVO, zei de toenmalige Britse minister van Buitenlandse Zaken Ernest Bevin dat het noodzakelijk was voor ‘de redding van het Westen’.

“Hoe vreemd het ook moge lijken voor normale mensen, voor westerse elites is de NAVO een instelling van religieuze aard geworden en kan derhalve niet in twijfel worden getrokken, evenmin als de paus openstaat voor debat over de heilige drie-eenheid. En we weten allemaal hoe religies tot oorlog kunnen leiden.

Vertaling: rv

Oorspronkelijke tekst: https://piccolenote.ilgiornale.it/51872/la-nato-lalleanza-militare-che-si-e-fatta-religione



Categorieën:Geopolitiek

Tags: , , , , , , ,