Pandemie, necropolitiek en necrodemocratie

Francisco Tomás González Cabañas (2021)

De pandemie heeft duidelijk gemaakt dat de westerse democratieën er niet in zijn geslaagd om in naam van hun “hoge” abstracte idealen veel te doen om de verspreiding van het virus tegen te houden of sterfgevallen te voorkomen. In een context van neoliberale bezuinigingen die een deel van de bevolking, vooral de ouderen, als “ongewenst” bestempelen, worden we geconfronteerd met de opkomst van “necrodemocratieën”, het soort westerse regimes dat actief werkt aan de dood van een deel van zijn eigen burgers.

De sterfgevallen die voorkomen had kunnen worden door een goed bestuur

“Necropolitiek stelt ons in staat hedendaagse politieke logica’s te problematiseren, waarin geweld, recht, uitzondering en soevereiniteit met elkaar verweven zijn. Dat wil zeggen dat de necropolitiek de elementen combineert die nodig zijn om de bevolking te controleren vanuit de constructie van discoursen over oorlog, over de vijand en over terreur om de uitzondering te rechtvaardigen als het enige alternatief voor de terugkeer naar een sociale normaliteit” (Brito-Alvarado X., Capito Alvarado, J. 2020. Neoliberalisme als necropolitiek van zombies. Arguments: journal of social criticism, 22, 252-279).

“De proliferatie van wapens en het bestaan van dodenwerelden – plaatsen waar mensen zo gemarginaliseerd zijn dat ze feitelijk leven als de levende doden – zijn een indicator dat er een politiek van de dood (een necropolitiek) bestaat in plaats van een politiek van het leven (een biopolitiek) zoals Foucault die begreep” (Mbembe, A. 2011. Necropolitiek. Santa Cruz de Tenerife: Melusina.).

De auteurs van het geciteerde artikel, projecteerden met theoretisch meesterschap wat enige tijd na het schrijven ervan gebeurde: “Om necropolitiek te kunnen bedrijven, moet er een uitzonderingstoestand zijn, zoals Agamben voorstelt, die de uitvoering rechtvaardigt van politieke maatregelen die de soevereine macht in staat stellen subjecten te elimineren die overbodig zijn voor zijn belangen” (Ibidem, 15).

Hoewel de door hen voorgestelde conceptuele as loopt via de herbevestiging van het neologisme “necropolitiek”, voegen zij een hoofdstuk toe met betrekking tot wat wij eigenlijk centraler achten, namelijk de necrodemocratie, die door de pandemie duidelijk is aangetoond door het rampzalige humanitaire bestuur van zovele democratische regeringen of regeringen die zich daarop beroemen, zoals die van Argentinië:

 “Giorgio Agamben (in 2006), stelt in Homo Sacer I, Soevereine Macht en Naakt Leven, aan de kaak dat legale apparaten het leven van deze subjecten vastleggen. Daarom is voor Agamben de democratie de beste controle over de bevolking. Democratische macht impliceert dat het noodzakelijk is een reeks acties onzichtbaar te maken die erop gericht zijn bepaalde schendingen van de mensenrechten te verhullen” (ibid., 19).

Ten slotte, ten minste om het artikel opnieuw te ondertekenen, om de theoretische waarde ervan te erkennen, die verder zag wat er enige tijd later onder het sanitaire mom gebeurde, zullen we opnieuw een passage van Agamben citeren, die ondersteunt wat wij voorstellen, de constitutie van het begrip posterieur aan dat van de “necropolitiek”, dat van de “necrodemocratie”.

    “Als er één kenmerk is dat de huidige democratieën en totalitarismen kan definiëren, dan is het wel dat telkens hun ingewikkelde politieke complexiteiten zichtbaar worden gemaakt om de uitoefening van de staatsmacht te bewerkstelligen door de uitvoering van vertogen en beleid, om zo de overheersing van de bevolking te bewerkstelligen; de macht die toekomt aan de “soeverein is dus degene die de waarde en de devaluatie van het leven als zodanig bepaalt” (Agamben, G. Homo Sacer: Soevereine Macht en Naakt Leven, Valencia: PreTextos).

De concrete, effectieve en onweerlegbare verantwoordelijkheid van regeringen en daarmee van degenen die regeren en zichzelf als democratisch beschouwen, moet worden ontdekt of ontmaskerd. In de gespletenheid van de meesterbetekenis waarin de schanddaden van de regering door democratische knipogen worden ondersteund, kunnen wij niet nalaten te wijzen op het gebrek, het tekort, het gat, die pandemie waardoor er, niet meer en niet minder, duizenden doden zijn die (vrijwillig) hun eindigheid hebben vooruitgeschoven, door het werk en de genade van de administraties die in naam van het heilige en de totem van de democratie. … hebben te laat en ten onrechte gevaccineerd, de “democraten” overgeslagen en de “democraten”, te laat en ten onrechte gevaccineerd, de lijn doorgesneden om hun privileges en die van henzelf te verankeren en degenen die nog steeds een tragedie overleven tot meer armoede en marginaliteit te veroordelen, een tragedie die duidelijk vermijdbaar is in haar enorme en pijnlijke aantallen, waarvoor sommige necro-democratieën waarin wij leven, verantwoordelijk zijn.

Vertaling: rv

Oorspronkelijke tekst: http://novaresistencia.org/2021/07/04/pandemia-e-necrodemocracia/

En: Pandémie et Nécrodémocratie : Euro-Synergies (hautetfort.com) 



Categorieën:Politiek

Tags: , , ,