Poetin en Xi bevestigen as Moskou-Bejing. Faalt de EU?

Lorenzo Vita (2021)


Vladimir Poetin en Xi Jinping zijn overeengekomen het Verdrag inzake goed nabuurschap, vriendschap en samenwerking te verlengen, in de hoop dat et borg staat voor een “nieuw type internationale betrekkingen” in een tijd van “turbulente veranderingen”. Xi noemde de hernieuwde overeenkomst “een levende praktijk om een nieuw type internationale betrekkingen op te bouwen” en dat “hoeveel obstakels we ook moeten overwinnen”, want wat we nu meemaken, is volgens de Chinese president een periode die wordt gekenmerkt door “meerdere crises”. Deze woorden werden ook gedeeld door de heer Poetin, die benadrukte dat het hier gaat om een “bilateraal coördinatiemechanisme op meerdere niveaus dat in de wereldpraktijk geen equivalent kent”. China en Rusland kunnen volgens de president van de Russische Federatie een rol spelen als “stabilisatoren” van diverse internationale crises.


China en Rusland komen dus dichter bij elkaar. Nogmaals. En dat is een niet te onderschatten boodschap, vooral wanneer die wordt geplaatst in de delicate internationale context waarin de deal wordt gesloten. Vooral in termen van timing.
Na de ontmoeting tussen Joe Biden en Vladimir Poetin leek het erop dat het Westen en Moskou eindelijk met elkaar begonnen te praten zonder muren op te trekken tussen de twee blokken, maar de laatste stap van de Europese Unie, namelijk de verwerping van het Frans-Duitse akkoord over een nieuwe dialoog met Rusland, heeft (voorlopig) een einde gemaakt aan de eerste schuchtere periode van dooi in het tijdperk Biden. Een stap die niet in goede aarde viel bij Angela Merkel en zelfs niet bij Emmanuel Macron, die ervan overtuigd waren dat dit het begin was van de strategische autonomie van Europa ten opzichte van de wereld en vooral de bevestiging van het nog steeds stuwende karakter van de as tussen Frankrijk en Duitsland.

Dat was niet het geval. De Europese Unie heeft eens te meer laten zien dat zij niet met één stem wil spreken en het kanaal met Rusland weer wil openen. En terwijl Duitsland en Frankrijk nieuwe betrekkingen met het Kremlin aanknopen (met name Berlijn via Nord Stream 2), kijkt Poetin opnieuw naar het oosten, met Xi Jinping die de Aziatische as vernieuwt nadat Biden duidelijk had gemaakt dat hij met de Russische president wil praten als een erkende tegenstander en niet langer als een secundaire partner in dit immense politieke, militaire en economische systeem. Een stop die de dromen over een mogelijke nieuwe wending in de stijl van de “praktijk van de zee” van het Italiaanse geheugen voorlopig in de la heeft gelegd.
Voor Poetin en Xi is het signaal tweeledig. En niet noodzakelijk identiek om die reden. Aan Russische zijde wilde de chef van het Kremlin na de topontmoeting met de leider van het Witte Huis aantonen dat hij niet gebonden is aan enig ideologisch schema. Poetin voelt zich vrij om met het Westen en het Oosten te spreken en, indien hij niet aanvaardt te worden afgezet als hoofd van een supermacht, kan hij zeker niet al te inschikkelijk zijn voor de Amerikaanse eisen om zich geleidelijk los te maken van zijn Chinese buur. En het passeren van het Britse schip langs de Krim en het stopzetten van het Europese initiatief voor een topontmoeting met Moskou kunnen zeker niet worden gezien als gebaren van openheid tegenover de Federatie, die toch al moeite heeft om een echt pro-actieve benadering van het Westen te vinden. Kortom, de indruk is dat Poetin na deze incidenten en vooral enkele uren voor de G20-top duidelijk heeft willen maken dat Rusland een land is met een duidelijke strategische lijn en een buitenlands beleid dat niet buigt voor het Chinees-Amerikaanse duopolie.

HMS-Defender treitert Rusland in Zwarte Zee

Aan Chinese zijde is het signaal net zo duidelijk. Xi moet de Verenigde Staten duidelijk maken dat hij de afgelopen maanden geen diplomatieke tegenslagen heeft gekend. En als het nieuwe Amerikaanse voorzitterschap de top met Poetin heeft georganiseerd en de eenheid van de G7 en de NAVO juist tegen Peking heeft herbevestigd, kan de Chinese leider rustig laten zien dat hij uitstekende betrekkingen met het Kremlin onderhoudt, zodanig dat hij overeenkomsten van fundamenteel belang kan sluiten en deze kan definiëren als factoren van mondiale stabilisatie. Peking geeft dus een signaal van dialoog met Moskou, maar ook een waarschuwing aan Washington, door in werkelijkheid het gevaar te tonen dat velen vrezen, namelijk dat de Chinese baan Rusland nu heeft geïntegreerd en dat Moskou nog steeds meer op de Aziatische dan op de Europese ruimte is gericht. Een geografisch immens blok, waarin Chinees kapitaal en technologie worden gecombineerd met Russische militaire kracht en strategische projectie.
Voor de Verenigde Staten is het duidelijk dat deze vernieuwing van de samenwerkingsovereenkomsten een waarschuwingssignaal is. Maar het is vooral een waarschuwingssignaal voor Europa dat, na de mislukking van de eerste poging tot dialoog met Rusland en na bevestigd te hebben vast te houden aan de door Washington opgelegde anti-China-lijn, nu problemen heeft met Moskou en Peking tegelijk. Het floppen van het Frans-Duitse akkoord bevestigt de afkoeling van de Europees-Russische betrekkingen, die doet denken aan het seizoen dat Poetin definitief afstand nam van het Westen. Vanuit het oogpunt van de betrekkingen met China is zelfs de fysieke afwezigheid van Wang Yi voor de G20 (de minister zal alleen via videoverbinding aanwezig zijn) een teken dat er iets is veranderd in de betrekkingen tussen het Oude Continent en het voormalige Rijk van het Midden. De EU heeft misschien weer een fout gemaakt op de weg naar strategische autonomie. En deze Russisch-Chinese toenadering zal niet alleen in Azië van fundamenteel belang zijn, maar ook in Afrika, de echte proefbank van de Europese Unie in de wereld.

Oorspronkelijke tekst : http://euro-synergies.hautetfort.com/archive/2021/06/29/poutine-et-xi-blindent-leur-axe-mais-l-ue-risque-l-echec.html

En https://it.insideover.com/politica/putin-e-xi-blindano-lasse-ma-per-lue-si-rischia-il-fallimento.html



Categorieën:Geopolitiek

Tags: , , , , , , , ,