Gesprek met Alain de Benoist: het Jezus-dossier

Breizh-Info (2021)

Breizh-info.com: U publiceert L’homme qui n’avait pas de père, niet de vrucht van een paar maanden schrijven, maar van enkele decennia, nietwaar? Hoe begin je daar aan?

Alain de Benoist: Vergeet de ondertitel niet: “Het Jezus-dossier”, die zegt waar het over gaat. Hoe je aan zo iets begint? Gewoon door op de hoogte te blijven. Elk jaar verschijnen er talloze werken van exegeten en historici over de oorsprong van het christendom. Er zijn ook vele wetenschappelijke tijdschriften, waarvan sommige, zoals het Journal for the Study of the Historical Jesus, geheel aan Jezus zijn gewijd. Om het onderwerp te kennen, moet men ze regelmatig lezen, er aantekeningen bij maken, ze archiveren en de mate van coherentie en ernst ervan beoordelen. Dit is inderdaad een hele klus, vooral omdat de meeste van deze werken nog niet in het Frans zijn vertaald. Maar dat is ook het doel van mijn boek: de huidige stand van zaken van het vraagstuk weergeven, zonder iets te verbergen van de verschillen tussen de verschillende theses die aanwezig zijn.

Breizh-info.com : Alain de Benoist, wiens gevoeligheid eerder heidens is, doet onderzoek naar Jezus…

Alain de Benoist : Het feit dat men zich dichter bij de geest van de oude Europese godsdiensten voelt dan bij het christelijke monotheïsme, belet, voor zover ik weet, niet dat men ook geïnteresseerd is in de christelijke oorsprong en de persoon van Jezus. Er zijn vandaag meer dan twee miljard mannen en vrouwen in de wereld die in de goddelijkheid van Jezus geloven, en dat is geen kleinigheid. Onze kalender zelf is gebaseerd op de datum van Jezus’ vermeende geboorte, hoewel niemand met zekerheid kan zeggen in welk jaar hij is geboren. Dit is ook niet niks. Men kan ook atheïst of agnost zijn en iets meer over Jezus willen weten. Ik begrijp heel goed dat niet iedereen geïnteresseerd is in dit onderwerp, maar ik vind het fascinerend. Ik zou hieraan willen toevoegen dat ik in mijn boek, dat het tegendeel is van een polemisch boek, geen oordeel uitspreek over de persoon van Jezus of over de waarde van zijn leer. Dat is niet de bedoeling van het boek.

Breizh-info.com : Wat zullen de katholieken, met wie u , vooral in de jaren tachtig ernstige meningsverschillen hebt gehad, in uw boek vinden?

Alain de Benoist : Zij zullen er in vinden wat allen die zich voor het onderwerp interesseren er in zullen vinden, in dit geval een historisch dossier van de “zoektocht” die gedurende twee eeuwen door onderzoekers is ondernomen om de persoon van de Jezus van de geschiedenis en de huidige stand van het onderzoek beter te definiëren. Natuurlijk moeten zij de wens hebben om iets meer te weten te komen dan wat de vrome teksten over de evangelies zeggen. Veel katholieken lijken me vandaag monumentaal onwetend over hun eigen geschiedenis en dogma. Vooraanstaande katholieke theologen, zoals John P. Meier en Raymond Brown, hebben een zeer belangrijke plaats in het huidige onderzoek.

Breizh-info.com: Waarom denkt u dat het nodig is om de “Jezus van de geschiedenis” te onderscheiden van de “geestelijke Jezus”?

Alain de Benoist: Het onderscheid tussen de “Jezus van de geschiedenis” (wiens echte naam Jesjoea was) en de “Jezus van het geloof” gaat terug tot Martin Kähler, in 1892. Tegenwoordig wordt het door bijna alle geleerden aanvaard. Dat is nodig omdat alleen het eerste vatbaar is voor wetenschappelijk onderzoek. Wanneer wordt gezegd dat Jezus ter dood werd veroordeeld onder Tiberius, in de jaren ’30 van onze jaartelling, kan dit onderwerp zijn van onderzoek om de historiciteit van de gebeurtenis aan te tonen. Wanneer wij daarentegen zeggen dat hij aan het kruis is gestorven als vergeving van onze zonden, is dat een kwestie van geloof. De historicus heeft hier niets over te zeggen. Het enige wat hij kan doen is bestuderen hoe dit of dat geloof is ontstaan en zich vervolgens heeft verspreid.

Christelijke theologen bevestigen dat Jezus zowel “ware mens als ware God” is. Deze canonieke formulering werd aangenomen als reactie op zowel de Adoptanisten en Joodse Christenen die Jezus zagen als een Messias van Davidische afkomst maar niet noodzakelijk geloofden in zijn goddelijkheid, als de Docetisten of Gnostici die geloofden dat Jezus, als een goddelijk persoon, nooit “in het vlees is gekomen” en alleen de “verschijning van een mens” kon hebben gehad. Maar de uitdrukking spreekt voor zich. Wanneer historici en exegeten over Jezus spreken als over een “echte man”, dan gaat het over de “Jezus van de geschiedenis”.

Breizh-info.com: U schrijft dat we historisch gezien weinig over Jezus weten – dat we weinig zekerheden hebben. Maar hebben wij over Jezus niet meer, historisch gezien, dan over vele grote denkers, of over de grote mythen van onze oudheid, die wij bovendien geloven?

Alain de Benoist : Laten we de mythen, die per definitie geen aanspraak maken op historiciteit, buiten beschouwing laten. Wij zijn inderdaad zeer slecht geïnformeerd over veel van de grote figuren uit de oudheid, te beginnen met degenen die godsdiensten stichtten. Wij weten bijna niets met zekerheid over Zoroaster, over Mani, de uitvinder van het Manicheïsme, over de stichters van de Ebionieten of Elkasieten (twee belangrijke joods-christelijke stromingen), enz. Maar er is niet veel meer bekend over Mohammed. Het geval van Jezus is anders. We hebben veel informatie over hem, maar die is vaak tegenstrijdig. Het is de taak van de geleerden om in dit overvloedige materiaal te beoordelen wat zeker en wat onmogelijk is, wat waarschijnlijk, onwaarschijnlijk of gewoon mogelijk is.

In het evangelie van Mattheüs wordt Jezus in Bethlehem geboren omdat zijn ouders daar woonden, en pas later, na hun verblijf in Egypte, verhuizen zij naar Nazareth. Het plaatst ook Jezus’ geboorte vóór de dood van Koning Herodes de Grote, die stierf in 4 v. Chr. In het evangelie van Lucas daarentegen staat dat de ouders van Jezus in Nazareth woonden en dat zij alleen naar Bethlehem gingen om te voldoen aan de eisen van een volkstelling op bevel van Quirinius, die plaatsvond in het jaar 6 na Christus. De twee stellingen zijn duidelijk onverenigbaar – tenzij ze allebei legendarisch zijn. Dit is het soort probleem waarmee onderzoekers worden geconfronteerd.

Breizh-info.com: Wat zijn de belangrijkste controverses rond Jezus? En de mysteries die nog moeten worden opgelost? Denkt u dat het mogelijk is dat er nog steeds nieuwe ontdekkingen over dit onderwerp worden gedaan?

Alain de Benoist: Er zijn talloze grijze zones. Was de prediking van Jezus hoofdzakelijk sapientiaal of eschatologisch? Is het begonnen toen Johannes de Doper, als wiens discipel Jezus schijnt te zijn begonnen, nog leefde of pas na zijn dood? Is Maria Magdalena dezelfde als de “zondares” die genoemd wordt in Lukas’ Evangelie 7:36-50, en waarom speelt zij zo’n belangrijke rol in de apocriefe Evangeliën? Wat was de aard van de verschillende gemeenschappen die beweerden van Jezus te zijn en die aanleiding gaven tot de gecanoniseerde evangeliën (de enige waarover enige informatie bestaat is de gemeenschap van Jeruzalem, geleid door Jacobus, de broer van Jezus)? Waarom is het evangelie van Johannes, het laatste, het enige dat spreekt over de opstanding van Lazarus, waarvan de synoptici blijkbaar nooit hebben gehoord, hoewel zij de namen noemen van de zusters van Lazarus, Martha en Maria? Waarom zeggen de Handelingen van de Apostelen niets over de dood van Petrus en Paulus? Ik zou nog honderden andere voorbeelden kunnen noemen.

Nieuwe beslissende ontdekkingen zijn eerder onwaarschijnlijk, maar niet onmogelijk. De ontdekking in 1945 van de Gnostische documenten van Nag Hammadi, waardoor de verloren gewaande tekst van het Evangelie van Thomas, het Evangelie van Filippus, het Evangelie van de Egyptenaren, enz. kon worden teruggevonden, heeft een revolutie teweeggebracht in het onderzoek. Het zou natuurlijk prachtig zijn om ook de tekst van het Evangelie van de Nazareners, de Hypomnemata van Hegesippus, de Apostolicon van Marcion of de Diatessaron van Tatianus te vinden. Maar op dit moment, kunnen we daar alleen maar van dromen!

Vertaling: rv

Oorspronkelijke tekst: https://www.alaindebenoist.com/2021/06/16/le-dossier-jesus/#more-617



Categorieën:Geschiedenis

Tags: , ,