Europees Defensiefonds: een subsidie volstaat niet om Europa te bewapenen

Salvatore Recupero (2021)

EDF: De EU trekt 7,9 miljard euro uit voor de totstandbrenging van een gemeenschappelijke defensie, maar dat is niet genoeg om ons van de VS te bevrijden.

Op 29 april 2021 hebben de leden van het Europees Parlement ingestemd met de goedkeuring van het Europees Defensiefonds (EDF), dat voor de periode 2021-2027 over een begroting van 7,9 miljard euro zal beschikken. Dit is misschien een eerste stap in de richting van defensie-ondersteuning en samenwerking in Europa. Voorlopig zullen we echter niet autonoom zijn ten opzichte van Washington. In feite sluit de totstandbrenging van een Europees defensiesysteem een partnerschap met de Verenigde Staten niet uit.

Het ontstaan van het EDF

Het was het jaar 2016 en Jean-Claude Junker (toen voorzitter van de Europese Commissie) had gesproken over de noodzaak om een gemeenschappelijke Europese defensie te creëren (1). De Luxemburgse politicus werd met name verzocht na te denken over de noodzaak om de verantwoordelijkheid op zich te nemen voor de bescherming van de belangen en de manier van leven van de Europese burgers, zowel in eigen land als daarbuiten, zonder hun bescherming te delegeren aan de militaire macht van derden. Het idee was (en is) uitstekend, en ongeacht wat men van Junker zou denken.

Om de daad bij het woord te voegen, moest een fonds worden opgericht (het Europees Defensiefonds), alleen al om de eerste projecten te financieren. Dit alles moest deel uitmaken van het EU “actieplan voor defensie”. Het EDF, dat door de Raad is goedgekeurd, is op 7 juni 2017 werkelijkheid geworden, toen de Commissie een mededeling de wereld instuurde met de titel “Oprichting van het Europees Defensiefonds”, waarin de onderscheidende kenmerken ervan worden uiteengezet. Het enige dat ontbrak was het zegel van goedkeuring van het Parlement.

De toekomst van het EDF

Wat gaat er nu gebeuren? Eenvoudig gezegd zal de EU onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma’s op militair gebied kunnen co-financieren. Maar zonder de medewerking van de lidstaten zal de inspanning waarschijnlijk zinloos zijn. Er zal dus gebruik moeten worden gemaakt van de ervaring die de afgelopen twee jaar is opgedaan met de proefprojecten (2): EDIDP (het Europees programma voor de ontwikkeling van de defensie-industrie) voor 500 miljoen voor 2019-2020; en PADR, de voorbereidende actie op het gebied van onderzoek, voor 90 miljoen.

Hoewel we nog in de beginfase verkeren, is het enthousiasme groot. Thierry Breton, Europees commissaris voor de interne markt en diensten, noemde het “een historische dag voor Europa”, omdat “het idee om samen te werken aan de bevordering van onze defensie-unie en voor de veiligheid van de EU-burgers nu een tastbare realiteit is”. De operatie zal ook positieve gevolgen hebben vanuit economisch oogpunt, zoals de vice-voorzitter van de Europese Commissie voor digitale aangelegenheden, Margrethe Vestager, heeft verklaard. Volgens mevrouw Vestager “zal het fonds een sleutelrol spelen door kmo’s in staat te stellen deel te nemen aan toeleveringsketens op defensiegebied en door grensoverschrijdende industriële samenwerking te ontwikkelen. Ook Italië toonde zich bij monde van zijn minister van Defensie Lorenzo Guerini zeer tevreden met het bereikte akkoord. Is alles dan rozegeur en maneschijn? Niet helemaal.

De Italianen willen de Amerikanen erbij

Guerini dringt in feite aan op de deelname van niet-EU-landen. In de praktijk is Italië (maar niet alleen Italië) blij met de aanwezigheid van de Amerikanen. Op dit punt rijst een vraag: maar waarom “onze bondgenoten” erbij betrekken als wij investeren om onszelf autonomer te maken? Het antwoord ligt maar voor de hand: wij worden ertoe gedwongen. Europa heeft de Tweede Wereldoorlog verloren en betaalt nog steeds voor die nederlaag. Niets wordt hier beslist zonder dat Washington het wil. De retoriek van bevrijding houdt geen stand. In plaats daarvan zeggen wij dat wij, na meer dan zeventig jaar aan de leiband gelopen te hebben, onszelf ervan hebben overtuigd dat het een halsband is (zonder leiband).

De Verenigde Staten geven geen millimeter toe

De online krant Formiche.net (3) had al meer dan een maand geleden geanticipeerd op het plan van het Witte Huis om toe te treden tot het project voor permanente gestructureerde samenwerking (PESCO), dat gewijd is aan militaire mobiliteit. Een interventie die mogelijk is dankzij de in november goedgekeurde verordening die “de Europese defensie openstelt voor de Verenigde Staten”. Een paradox in volle gang.

Om het beter te begrijpen, moeten wij meer uitleg geven over wat het “project voor permanente gestructureerde samenwerking” is. De ”Permanente Gestructureerde Samenwerking” (PESCO) is de permanente gestructureerde samenwerking op defensiegebied die in 2017 door 25 Europese landen is ondertekend tijdens de Raad Buitenlandse Zaken/de Defensieraad in Brussel. Het is de eerste uitvoerende stap op weg naar de integratie van de Europese strijdkrachten, aangezien het gericht is op “vereenvoudiging en standaardisering van de procedures voor militaire mobiliteit binnen de Europese grenzen”. Daarom kon de NAVO, of liever het Pentagon, geen toeschouwer zijn. En zo kwam in de eerste dagen van maart het nieuws: de toetreding van de Verenigde Staten tot PESCO verliep voorspoedig en “kon werken”. Dit werd verklaard door ambassadeur Stefano Sannino, secretaris-generaal van de Europese Dienst voor Extern Optreden, tijdens een ECFR-evenement, waarover DefenseNews berichtte.

Het is duidelijk dat de zaken veel ingewikkelder liggen. Een paar regels volstaan niet om de zaak volledig uit te spitten. Hoe het machtsevenwicht tussen de twee zijden van de Atlantische Oceaan werkt, wordt wel pijnlijk duidelijk.

Het belang van een Europees leger

Een “fonds” is niet voldoende om van Europa een militaire macht te maken, maar het is een eerste stap. Een noodzakelijke, maar niet voldoende voorwaarde voor een Europees leger dat niet langer afhankelijk is van het Pentagon.

In het licht van wat is gezegd, is het duidelijk dat de Europese Unie anders moet optreden. Professor Vittorio De Pedys legt in nummer 21 van het tijdschrift Polaris (4) uit hoe. Volgens De Pedys “is er onmiddellijk een sterk akkoord nodig over drie aspecten. Punt een:  de verdediging van de grenzen. Samenwerking op dit gebied is van essentieel belang omdat het gevaar van terrorisme, de toenemende immigratie, de illegaliteit, de wapenhandel, het patrouilleren en beveiligen van de buitengrenzen bestaat en steeds meer zal toenemen. Punt twee: de internationale “vredesmissies”. In plaats van zoveel geld en jonge mensenlevens te spenderen aan het bestrijden van andermans oorlogen, zou het een goed idee zijn om de strijdkrachten van een Europees leger en een Europese zeemacht te sturen naar theaters waar onze belangen dat vereisen (het Middellandse-Zeegebied, Noord-Afrika, Tsjaad, Libië, Syrië, enzovoort). Tenslotte: de oprichting van een Europese defensie-industrie die ons in staat zou stellen op een gecoördineerde en goedkopere manier buitenlandse wapensystemen aan te kopen. Europa is een van de vier grote spelers op het wereldtoneel wat de omvang van zijn legers en bewapening betreft : het beschikt over vliegdekschepen (Italiaanse en Franse) en marines, waarmee het zijn invloed kan projecteren op verschillende fronten ; het heeft ook een verrassend sterke invloed in een aantal voormalige koloniën aan de andere kant van de wereld, die ontvankelijk zijn voor elk gezamenlijk Europees voorstel. Dit enorme potentieel wordt thans in het geheel niet benut omdat het versnipperd is in een onbeholpen, steriel en in wezen nutteloos kluwen van nationale micro-beleidsmaatregelen. Inspanningen bundelen en een einde maken aan de afhankelijkheid van Washington, dat zou de  goede aanpak kunnen zijn om een Europa op te bouwen dat weer een baken van beschaving wordt.

Vertaling: rv

Oorspronkelijke tekst: https://www.centrostudipolaris.eu/

en http://euro-synergies.hautetfort.com/

Voetnoten:

Notes :

  1. (1) Fonds européen de défense : un financement pour l’avenir de la défense européenne par Lucrezia Luci, Geopolitica.info, 13 septembre 2020 https://www.geopolitica.info/european-defence-fund-finanz…
  2. (2) La défense européenne commence. Feu vert pour le fonds de (presque) 8 milliards d’euros par Stefano Pioppi, Formiche.net, 26 avril 2021 https://formiche.net/2021/04/fondo-europeo-difesa-approva…
  3. (3) La défense européenne s’ouvre aux États-Unis. Voici les plans pour la mobilité militaire par Stefano Pioppi, Formiche.net, 16 mars 2021 https://formiche.net/2021/03/usa-difesa-europea-pesco/
  4. (4) L’Europe que nous voulons – Populaire, pas populiste, souveraine, pas souverainiste, européenne, pas européiste par Vittorio De Pedys, Polaris Magazine, Numéro 21 Hiver 2018 https://www.centrostudipolaris.eu/2018/11/01/leuropa-che-…


Categorieën:Europese Unie

Tags: , , , , , , , ,