Verenigde Staten/Rusland: een conflict voor Europa

Gabriele Melchiorre (2021)

De afgelopen dagen hebben de Verenigde Staten, onder de nieuwe Democratische regering, een reeks sancties en maatregelen gelanceerd tegen hun historische vijand/vriend: Rusland. Het begon allemaal met een provocerende verklaring van president Biden, die in een interview op 17 maart (1) verklaarde dat hij Vladimir Poetin een “moordenaar” vond en tegelijkertijd zijn vermoedens herhaalde dat het voormalige Sovjetland zich op de een of andere manier had bemoeid met de Amerikaanse verkiezingen van afgelopen november. De Russische reactie op deze provocatie liet niet lang op zich wachten en het Kremlin ontbood de Amerikaanse ambassadeur in Moskou om te begrijpen welke richting de betrekkingen tussen de twee landen nu zouden uitgaan. Van daaruit begon een escalatie van nieuwe diplomatieke provocaties, die in de afgelopen dagen leidden tot de uitwijzing van tien Russische diplomaten uit de Verenigde Staten, drie uit Polen (een van de belangrijkste bondgenoten van de Verenigde Staten in Europa), de uitvaardiging van nieuwe sancties (2) en de afkondiging van de noodtoestand door de Amerikaanse regering.

De Amerikaanse president heeft waarschijnlijk de kaarten van zijn tegenstander bekeken en de recente activiteiten van de regering van de Russische Federatie gezien als een toekomstige inbreuk op de nationale veiligheid. Hij ging zelfs zover dat hij een uitvoeringsbevel uitvaardigde om beslag te leggen op de tegoeden van iedereen die ook maar de minste band had met de rivaliserende staat (3), gevolgd door een grotere inzet van troepen langs de Oekraïense grens, zowel door Rusland als door de NAVO (4).

 Maar wat zijn precies de belangen van de Verenigde Staten bij het nastreven van een dergelijke Koude Oorlog van het derde millennium? Het antwoord ligt niet in Washington of Moskou, maar in Berlijn. Om preciezer te zijn, in de diepte van de Oostzee, want dat is waar Nord Stream 2 wordt gebouwd. Het gaat om de verdubbeling van de reeds in 2012 voltooide Nord Stream-gaspijpleiding, die, door de zee te doorkruisen die de kust van Noord-Europa omspoelt, Duitsland van kostbare brandstof voorziet.

Sinds de regering-Trump hebben de Verenigde Staten hun afkeuring uitgesproken over dit project, dat wordt gezien als een Russisch geopolitiek project en een kans om de betrekkingen tussen het Euraziatische land en Duitsland (en via haar de Europese Unie) te verdiepen. Maar terwijl de “America First”-politiek van de magnaat zich verre wilde houden van Europese aangelegenheden, maakte de Frans-Duitse as die door Macron en Merkel in het leven is geroepen, van de gelegenheid gebruik om een proces van “autonomie” ten opzichte van de Verenigde Staten op gang te brengen; nu heeft president Biden zijn blik weer op het oude continent gericht, omdat hij het duidelijk te belangrijk vindt om het te laten gaan. In dit licht was het eerste punt op de agenda juist om de aanleg van de gaspijpleiding te belemmeren, of beter gezegd om de gevolgen van dit project, die de balans in het voordeel van Rusland zouden hebben doen doorslaan, zoveel mogelijk te beperken. Het Witte Huis gaf vervolgens op 18 maart een persbericht uit waarin erop werd gewezen dat alle entiteiten, zowel staats- als particuliere, Russische en Duitse, die bij het pijpleidingproject zijn betrokken, aan sancties kunnen worden onderworpen (5). De Duitse pro-Atlantische factie wachtte niet lang en toonde zich onmiddellijk loyaal aan haar meester: de Groene Partij, de tweede nationale partij in de Europese verkiezingen, nam het voortouw in de strijd tegen Nord Stream 2 en verwierf de steun van de Verenigde Staten en het invloedrijke Groene electoraat. En op 13 april werd een beroep om werkzaamheden voor onbepaalde tijd te blokkeren op de bouwplaatsen van de pijpleiding naar de administratieve rechtbank van Hamburg gestuurd. In het verzoekschrift wordt de autoriteiten verzocht de bouw stop te zetten om redenen van bescherming van het regionale ecosysteem (6).

Naast de NS2-kwestie kwam het nieuws naar beneden dat er 500 extra troepen zullen worden toegevoegd aan de 36.000 die reeds in Duitsland zijn (7). Vanwege spanningen met de Duitse bondskanselier over de uitgaven voor de instandhouding van NAVO-bases is Trump overgegaan tot terugtrekking van een derde van de troepen van het grondgebied van de Bondsrepubliek en tot ontmanteling van twee militaire bases. Met de komst van nieuwe soldaten, is het gemakkelijk te begrijpen dat het plan is geannuleerd.

Maar ondanks de duidelijke belangen die op het spel staan, heeft de Europese diplomatie nog niet het voortouw genomen en is er geen specifieke verklaring afgelegd, zelfs niet tijdens de ontmoeting tussen Macron, Merkel en de Oekraïense president Zelensky in Parijs, waar een voorzichtig voorstel werd gedaan om met de-escalatie te beginnen (8). De Europese uitnodiging lijkt te zijn genegeerd door zowel Biden als Poetin. Maandag, zo kondigde Borrel aan, zal er een bijeenkomst zijn van de ministers van Buitenlandse Zaken van alle EU-landen, waar de kwestie-Oekraïne zal worden besproken. Van daaruit zullen wij het standpunt en het gewicht van Europa in deze kwestie begrijpen.

Kortom, de nieuwe koude oorlog tussen de Verenigde Staten en Rusland lijkt, meer dan een uiting van de rivaliteit tussen beide landen, een waarschuwing te zijn voor Europa en de rest van de wereld: Amerika is terug en niet van plan zijn troeven in Europa op te geven. Het valt nog te bezien of de Duitse en Franse pro-Europeanen het zich zullen permitteren dat draadje autonomie dat zij onder de regering-Trump hadden weten te veroveren, weer terug te winnen. Het is nog te vroeg om zekere voorspellingen te doen, maar één ding is zeker : vroeg of laat zal men zich over de Atlantische kwestie moeten buigen.

Vertaling: rv

Oorspronkelijke tekst: in https://www.rivistaspiral.org/usa-russia-un-conflitto-per-leuropa/ en  

Euro-Synergies (hautetfort.com)

Voetnoten

1) https://www.google.com/amp/s/amp24.ilsole24ore.com/pagina…

2) https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy0127

3)https://www.whitehouse.gov/briefing-room/presidential-act… 

4) https://www.google.com/amp/s/www.repubblica.it/esteri/202…

5) https://www.state.gov/nord-stream-2-and-potential-sanctio…

6) https://it.insideover.com/energia/il-piano-della-germania…

7) https://www.instagram.com/p/CNrdOOSBlQD/?igshid=k1s0f1e9h…

8) https://www.rainews.it/dl/rainews/articoli/ucraina-macron…



Categorieën:Geopolitiek

Tags: , , , , , , ,