Syrië herstart Iraans gaspijpleidingproject om Europese markten te bereiken

Paul Antonopoulos (2021)

De pijpleidingen gekend onder de namen Nord, Blue, Turk, Yamal en South Streams, en NordStream 2, vervoeren Russisch gas naar Europa en omzeilen eigenlijk de belangen van de VS in deze sector. Naast NordStream 2 is er echter nog een pijpleiding die de toorn van de Amerikaanse regering kan opwekken, als zij tot stand komt: de Iran-Irak-Syrië-pijpleiding, die Iraans gas via Irak en Syrië naar Europa kan vervoeren.

Hoewel deze in het Westen bekend staat als “Islamitische pijpleiding” wordt genoemd, noemen de drie betrokken landen haar de Friendship Pipeline”. Dit project leek te zijn vastgelopen nadat Syrië werd verwoest door de aanhoudende oorlog, die zelfs is ov die al tegen Iran. Onlangs verklaarde de Syrische minister van Elektriciteit, Ghassan al-Zamil, echter dat het project helemaal niet was opgegeven.

Zamil gaf aan dat de elektriciteitsproductie in Syrië ernstig was gedaald van 14 miljoen kubieke meter tot 8,5 miljoen kubieke meter ten gevolge van de sancties en de vermindering van het ingevoerde gas dat nodig is voor de elektriciteitscentrales. Syrië produceert momenteel 2 700 megawatt elektriciteit. Daarom blaast Zamil het ”Friendship”-gaspijpleidingproject nieuw leven in, omdat het Syrië kan helpen de 5 000 megawatt aan elektriciteit te bereiken.

Het eerste memorandum van overeenstemming werd ondertekend in 2011, net toen de oorlog in Syrië uitbrak. In 2012, toen de oorlog verhevigde, ondertekenden de Iraanse, Iraakse en Syrische olieministers een formele overeenkomst om Iraans gas door hun landen te vervoeren naar de Middellandse Zeekust van Libanon en vandaar naar Europa. Washington ziet een groot probleem in de bevoorrading van de Europese markten met Iraans gas, vooral omdat dit concurrentie is voor het door de Verenigde Staten gesteunde gaspijpleidingproject Qatar-Turkije. De pijpleiding Qatar-Turkije zou gas uit Qatar via Saudi-Arabië, Jordanië en Syrië naar Turkije transporteren. Eenmaal in Turkije zou het gas worden aangesloten op de Transadriatic Gas Pipeline (TAP), die Azerbeidzjaans gas naar Europa transporteert.

De Qatar-Turkije- en Friendship-pijpleidingen zouden Europa’s afhankelijkheid van Russisch gas verminderen. De vervanging van Russisch gas door Iraans gas zorgt er echter voor dat het voor de VS lastiger is de betrokken landen onder druk te zetten. Het besluit van de Syrische president Bashar al-Assad om te kiezen voor de Iraanse gaspijpleiding in plaats van de gaspijpleiding tussen Qatar en Turkije was een belangrijke reden voor Saoedi-Arabië, Qatar, Turkije en de Verenigde Staten om radicale jihadistische groeperingen in het nu door oorlog verscheurde land te steunen.

Washington zal niet aanvaarden dat Iran, dat zo goed als omsingeld is aan tal van sancties en externe druk onderworpen is, een trofee kan binnenhalen in de vorm een pijplijn die de Europese markten kan bereiken. Maar – afgezien van een rechtstreekse invasie – zijn alle pogingen om Assad in Syrië en de mollahs in Iran omver te werpen, geprobeerd, uitgeput en mislukt, zodat de Verenigde Staten de aanleg van de pijplijn moeilijk zullen kunnen verhinderen.

De heropstart van het Friendship-project zou ook kunnen verklaren waarom Griekenland als een van de eerste leden van de NAVO en van de Europese Unie de betrekkingen met Syrië hervatte na de terugtrekking uit het land in 2012, en waarom de Griekse minister van Buitenlandse Zaken Nikos Dendias in oktober vorig jaar Irak bezocht, eerder deze maand in Athene een ontmoeting had met de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken, en van plan is om dit jaar – zodra de gezondheidssituatie in verband met covid-19 het toelaat – Bagdad, Basra en Erbil te bezoeken.

Hoewel Turkije wordt gezien als de oostelijke toegangspoort voor energie de energiebevoorrading van Europa, heeft Griekenland deze claim weerlegd door zelf een energieknooppunt te worden.

Het is onwaarschijnlijk dat Syrië zou aanvaarden dat een pijpleiding Turkije blijft binnenkomen, aangezien Turkije grote delen van het land bezet houdt en de belangrijkste sponsor is van jihadistische groeperingen die tegen het nationale leger vechten. Dit betekent dat de “Friendship”-pijpleiding onvermijdelijk door Cyprus en Griekenland moet lopen om de Europese markten te bereiken. Deze pijpleiding zou een aanvulling vormen op de East Med-pijpleiding, die Israëlisch en Cypriotisch gas via Griekenland met de Europese markten zal verbinden, op de TAP-pijpleiding, die Azerbeidzjaans gas via Turkije, Griekenland, Albanië en Italië naar Europa voert, op de voorgestelde Tesla-pijpleiding om TurkStream via Griekenland, Noord-Macedonië en Servië met Midden-Europa te verbinden, en op de gasinterconnector Griekenland-Bulgarije en de voorgestelde gasinterconnector Noord-Macedonië-Noord-Griekenland.

Indien alle gaspijpleidingprojecten doorgaan, zou Russisch, Azerbeidzjaans, Iraans, Cypriotisch en Israëlisch gas allemaal door Griekenland passeren alvorens hun volgende bestemming te bereiken, wat van Griekenland een belangrijke draaischijf voor de Europese energiebevoorrading zou maken. Ook mag niet worden vergeten dat Griekenland in het oostelijk deel van de Middellandse Zee over enorme gasvoorraden beschikt die het nog niet heeft geëxploiteerd. De toevoeging van de Friendship-pijpleiding zou de status van Griekenland als een energie-hub te maken verder consolideren.

Ghassan al-Zamil lijkt vertrouwen te hebben in de aanleg van de pijpleiding, ondanks de bezetting van Noord-Syrië door Turkije en de controle van door de VS gesteunde separatisten over gebieden ten oosten van de Eufraat. De Islamitische Staat is ook nog steeds aanwezig in de Syrische woestijn. Het grootste probleem voor de Iran-Irak-Syrië-gaspijplijn is echter of Europa bereid gevonden wordt om de Amerikaanse sancties tegen Iran en Syrië naast zich neer te leggen.

Net dit is de reden waarom het uiteindelijke welslagen van NordStream2 de weg zou kunnen vrijmaken voor het succes van de Friendship-pijpleiding, en het verklaart ook waarom Washington Duitsland met sancties heeft gedreigd omdat het vrijwillig een pijpleiding aanlegt om Russisch gas naar Europa te brengen.

Vertaling: rv

Oorspronkelijke tekst: https://infobrics.org/post/32835/



Categorieën:Geopolitiek

Tags: , , , ,